Luksemburgowie to dynastia panująca od 1196 w Luksemburgu od 1310 w Czechach - Jan.  Od 1373 w Brandenburgii, od 1387 na Węgrzech. Ród wygasł 1437 roku w linii męskiej -  ostatni, Zygmunt. Do spadku po Luksemburczykach pretendowali Habsburgowie - Elżbieta córka Zygmunta Luksemburczyka, króla Czech i Węgier  - była żoną Albrechta II -  Habsburga.
 

 Okres rozbicia dzielnicowego to idealny czas na zbudowanie jednego wspólnego państwa dla Słowian Zachodnich. Polska i Czechy w tym czasie były wśród nich najsilniejsze pod każdym względem. Ale brakło zgody, która jak wiemy buduje! Historycy tłumaczą:. tak było również w sąsiednich "krajach". Bolesław Chrobry, miał takie zamiary. Na krótko zapanował w Czechach, daleko przesunął swoje wpływy na zachód i na południe. Sprzyjała temu wyjątkowo korzystna sytuacja zewnętrzna. Na tronie cesarskim zasiadał młodziutki Otton III przyjaźnie nastawiony do Chrobrego. Traktował go jako swego pomocnika podczas chrystianizacji Europy.    

 Patronuje wielu ulicom, placom, ma wiele pomników.

  Był energiczny. Łatwo wybaczono mu bezwzględność. B. Zientara "Poczet Królów polskich" pisze:. Wygnał kolejno dwie żony, nie troszcząc sie o kanoniczne prawo małżeńskie; skrzywdził pierworodnego syna, pozbawiając go dziedzictwa, wygnał do Włoch. Haniebnie potraktował  czeskiego brata wujecznego (Bolesława Rudego), który przybył do Krakowa na spotkanie z kuzynem aby "wymienić poglądy na problemy międzynarodowe", został przez Chrobrego oślepiony i na długie lata osadzony w wiezieniu. Można do tego dodać spustoszenia i rabunek jakie szerzyli wojowie Chrobrego tam dokąd ich posyłano (krótki pobyt w Czachach). Płonęły grody i wsie, grabiono mienie, nie szczędząc nawet kościołów, pędzono tłumy brańców. Podczas wyprawy na Kijów, zwycięski Bolesław uczynił swoją nałożnicą siostrę księcia ruskiego, Przemysławę, o której rękę poprzednio bezskutecznie się starał. Przybywój i Odolan pierwsi znani możni - opozycjoniści Chrobrego - zostali oślepieni.

 Ale dziejopisarze piszą o tym trochę inaczej. Był po prostu okrutnym władcą! Okrutnym z dzisiejszego punktu widzenia, nie tylko dla poddanych, ale również swojej rodziny. W Pradze skąd musiał uciekać i w Kijowie, gdzie na oczach księcia hańbił siostrę - to była krótkowzroczna polityka "budowania silnej Polski", oparta na zorganizowanej i żywiołowej grabieży.  Jego okrucieństwa były jego zgubą, a w lata późniejszych i kraju - Polski, którą zbudował. Dla wielu współczesnych jest jednak wielki. Smutne to!

  Ale o tamtych latach trudno tu mówić o krajach,  ziemi było pod dostatkiem - nikt nie palikował swoich granic w tym czasie, a bracia Słowianie się nie kochali. Władcom chodziło tylko o łupy wojenne, które stanowiły znaczące źródło dochodu, przy prymitywnej  własnej wtedy gospodarce. Chodziło o siłę roboczą,  brańców, których czyniono poddanymi na swoich włościach - niewolników.

  Nadeszły czasy, gdy do tej pory bezpańska ziemia,  stanowiła źródło dochodu. Wcześniej  ziemia należała do wspólnoty, (folwarskiej też,  chyba wtedy inaczej się nazywała), teraz stopniowo, ale nieuchronnie zagarniali ją możni. Usuwani  z uprawnej ziemi przez możnych dawni właściciele (wspólnoty dziedzicznej) stawali się niewolnymi. Była to najliczniejsza grupa dawnych mieszkańców, która zostawała teraz przypisana do danej wsi  - "przypisańcy" - ascripticii.

    Ascripticii (według: Stanisława Arnolda :Rozprawa 1929")  to ludność pierwotnie wolna, z czasem jednak oddana wraz ziemią (terytorium) przez księcia ( w sensie prawnym) pod zwierzchnictwo instytucji kościelnej lub magnata świeckiego. Z biegiem czasu przypisańcy stawali się na roli - niewolnikami. Obowiązki i powinności tej kategorii dawnych mieszkańców nie były ustalone, co stwarzało pole do różnych nadużyć. Składali daniny w naturze, mieli obowiązek pracować na "pańskim". Oprócz tego musieli oddawać 1/10 plonów (dziesięcinę) Kościołowi. Bulla papieska z 1233 roku wspomina, że ludność służebna książąt polskich uciskana nadmiernie ucieka do innych krajów. Zwalczanie zbiegostwa ze względu na brak solidarności między Piastami, było mało skuteczne. Inni panowie chętnie przyjmowali zbiegów i osadzali na swoich włościach.

  Największym właścicielem ziemskim był oczywiście panujący, który oddawał ją w użytkowanie czasowe lub dziedziczne prostym chłopom lub niewolnikom, którzy płacili daniny w naturze , robociźnie i innych świadczeniach.

  Podczas gdy sytuacja feudałów była coraz lepsza, dla zwykłych mieszkańców nadchodziły ciężkie czasy. Lud popadał   w coraz większą zależność od możnych - zależność poddańczą  i niewolniczą. A ci wszyscy, którzy usiłowali sie opierać, zmuszani byli do uległości siłą. Między poziomem kulturalnym władcy i jemu najbliższych, dworem i wojami a poziomem zwykłych mieszkańców ziemi śląskiej w owych czasach istniała ogromna przepaść.

  Wśród Polan, po śmierci Bolesława Chrobrego, między braćmi (Mieszko II i Bezprym - synowie Bolesława Chrobrego) rozpoczęła się   walka o władzę, do której stronniczo włączyli sie możni. W państwie zapanował chaos  co możnym na początku było na rękę.  Upadek władzy centralnej obrócił się jednak przeciw możnym. W XI w. (około 1038 r.) sytuacja  uległa takiemu zaognieniu, że doszło przeciw feudałom i "młodemu" chrześcijaństwu do otwartego buntu ludności. 
 

..."I było zaburzenie wielkie na ziemiach Polski i powstawszy a ludzie pozabijali biskupów i kapłanów i panów swoich".... podaje w roczniku tzw. latopisie M. Bogucka "Dawna Polska".
   Toczyły się ciężkie walki, niszczono kościoły, klasztory i zamki. W czasie tzw. reakcji pogańskiej zniszczono Opole i najstarszą katedrę wrocławską a biskupi z Wrocławia schronili się (prawdopodobnie koło Namysłowa).
 

Niewolnicy powstali na panów pisze Gall –wyzwoleńcy – przeciw szlachetnie urodzonym” nie tylko zabijali panów i gwałcili ich zony, ale podnieśli bunt przeciw biskupom i kapłanom bożych i niektórych z nich, jakoby w  "zaszczytniejszy"  sposób, mieczem zgładzili, a innych jakoby rzekomo godnych lichszej śmierci, kamieniowali.

 
 Władysław II najstarszy syn (za żonę miał Agnieszkę, wnuczkę cesarza Henryka IV i przyrodnia siostra Konrada III - króla niemieckiego), oprócz dzielnicy senioralnej, otrzymał Śląsk.

  Już 4 lata później 1142 roku mamy pierwszą wojnę domową z młodszymi braćmi. Władysław II nie złamał wichrzących przeciw niemu braci, do tego okrutnie kazał okaleczyć (wydłubać oczy i wygonić z kraju) swojego dawnego przyjaciela Piotra Włostowicza (magnat na Śląsku), za rzekomą zdradę. Za ten czyn, który mu możni nie wybaczyli, w 1146 roku wraz całą rodziną został  Władysławem II "Wygnańcem". Schronienie znalazł u swojego szwagra Konrada III, w Niemczech na zamku Altenburg. Zmarł na wygnaniu 1159 roku w Altenburgu, a w 1163 roku zmarła jego żona Agnieszka. Po śmierci Konrada III (1157), cesarzem zostaje Fryderyk I "Rudobrody", który zbrojnie upomniał się o Śląsk w imieniu synów Władysława II. przebywających, do tej pory jeszcze  na wygnaniu. 

 Król Polski i zarządca dzielnicy śląskiej, Bolesław IV "Kędzierzawy" złożył w Krzyszkowie pod Poznaniem " w upokarzających okolicznościach hołd Fryderykowi i zapłacił wysoki trybut za Śląsk...  wyraził zgodę na powrót synów".... Władysława II "Wygnańca", Bolesława Wysokiego , Mieszka Plątonogiego i Conrada,  na Śląsk (1163).
  Nie otrzymali jednak całej dzielnicy ani pełnej samodzielności. Ale w 1166 roku przy znaczącym zbrojnym poparciu ze strony Niemiec, odzyskali pozostałe dzielnice i mogli władzę sprawować samodzielnie.  

 W 1163 roku Opole i okolice jako miasto polskie przeszło pod władanie synów, a w następnych latach wnuków, Władysława II "Wygnańca".
 

Miasto Opole w latach 1750. Kopia rysunku F.B. Wernera Czasy, gdy Opole należało do Prus Fryderyka II. Idzikowski F. podaje, że w mieście (1751 r.) mieszkało 1186 osób w tym: 236 mężczyzn, 254 kobiety, 354 dzieci, 343 czeladź (czeladnicy, parobcy, słudzy, służące). 200 domów miało prawo ważenia piwa, które zobowiązani byli kupować mieszkańcy okolicznych wsi (Szczepanowice, Wójtowa Wieś, Folwark, Winów, Górki i inne za Odrą ) Nie wymienia Chrząszczyc, Złotnik, Chrzowic, Boguszyc.